=new
عصر اعتبار

استفاده از مصالح بی کیفیت در ساخت‌و ساز

عصر ساختمان- به عقیده کارشناسان از حدود ۱۰۰۰ نوع مصالح ساختمانی (شامل گروه‌های اصلی و فرعی) مورد استفاده در صنعت ساختمان، بسیاری از مصالح ساختمانی دارای استاندارد مناسب نبوده و از کیفیت لازم برای ساخت‌وساز برخوردار نیست و عمر مفید ساختمان در بخش عمومی در کشور ما بین ۲۵ تا ۳۰ سال است.

استفاده از مصالح بی کیفیت در ساخت‌و ساز
نسخه قابل چاپ
چهارشنبه ۰۶ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۰۹:۳۵:۰۰

    به گزارش پایگاه خبری«عصرساختمان» به نقل از آرمان، متاسفانه از دهه 770مسکن به عنوان یک کالای سرمایه‌ای شناخته شد و به تبع آن ساخت‌وساز آن هم از حالت تخصصی خارج شده و به کالایی برای کسب سود افراد تبدیل شده است و کیفیت ساختمآنها قربانی شرایط بازار و سودآوری می‌شود. بر اساس داده‌های آماری سازمان آتش‌نشانی بیش از 90 ‌درصد ساختمان‌های ناایمن در گروه ساختمان‌های پرخطر و میان‌خطر قرار دارند که پراکندگی استقرار آنها حساسیت‌ها نسبت به ایمنی آنها را دو چندان می‌کند.

     مسکن و داشتن سرپناه جزو بدیهی‌ترین حقوق و ابتدایی‌ترین نیازهای انسان‏ است که در هر جامعه‌ای به بهترین شکل ممکن باید امکان دسترسی تمامی افراد جامعه به آن را فراهم آورد. تولید مسکن در ایران در مقایسه با کشورهای دیگر تفاوت‌های اساسی دارد. در آمریکا و اروپا و حتی کشورهای خاورمیانه، مالکان فقط سرمایه‏‌گذار هستند و مدیریت منابع مالی را به عهده دارند. هر شغل تعریف خاص خودش را دارد و برای هر شغل کسب گواهی و مهارت کاری الزامی است و در مورد ساختمان‏سازی کار بدون مشاور صورت نمی‏پذیرد. برای اجرا نیز فقط شخصیت‏های حقوقی مهندسی، پیمانکار یا مدیر پیمان مسئولیت ساخت را به عهده می‏گیرند. تخلف هر یک از شخصیت‏های حقیقی و حقوقی ذکر شده از اعتبار کاری آنها می‏کاهد و هویت شغلی آنها را تهدید می‏کند. بنابراین ملزم به رعایت الزامات و آیین نامه‌های طراحی و اجرایی هستند. این در حالی است که تولید مسکن در کشور ما با چالش‏های زیادی روبه‌روست و به دلیل تولید سنتی ساختمان هر شخصی با داشتن توان مالی می‏تواند اقدام به ساخت‌وساز و برج‌سازی کند. تصمیم‌گیرندگان و سازندگان مسکن اغلب اوقات کسانی هستند که تخصصی در امور ساختمان ندارند و به میل خود عمل می‏کنند و مشخصات را با توجه به صرفه اقتصادی و دسترسی آسان‌تر تغییر می‏دهند. مالک به تنهایی به عنوان مجری و تصمیم‏گیر اجرایی هر چه بخواهد انجام می‏دهد. درحال حاضر اگر به‌طور اساسی با این چالش‌ها برخورد نشود می‏تواند آثار سوء جدی به دنبال داشته باشد و در صورت ادامه منجر به بحران شود.

    دلایل عمده استفاده از مصالح ساختمانی نامرغوب

    رعایت اصول ایمنی در ساخت‌وساز و نظارت بر آن از مهم‌ترین عوامل ساختمان‌سازی مطلوب به شمار می‌رود، اما صاحبنظران این بخش بر این باورند که کیفیت مصالح مصرفی و چگونگی انتخاب و مصرف آنها نیز از جمله بااهمیت‌ترین دلایل بهبود کیفیت ساخت‌وساز محسوب می‌شوند. به عقیده کارشناسان از حدود 1000 نوع مصالح ساختمانی (شامل گروه‌های اصلی و فرعی) مورد استفاده در صنعت ساختمان، بسیاری از مصالح ساختمانی دارای استاندارد مناسب نبوده و از کیفیت لازم برای ساخت‌وساز برخوردار نیست و عمر مفید ساختمان در بخش عمومی در کشور ما بین 25 تا 30 سال است، ولی در کشورهای اروپایی با استفاده از همین میزان از مصالح، عمر ساختمان‌ها به 150 سال نیز می‌رسد که این مساله به نوعی هدر رفتن سرمایه‌های ملی است. یکی از دلایل بی‌کیفیتی مصالح ساختمانی، افزایش قیمت‌های حامل انرژی است که در نتیجه آن هزینه‌های تولید مصالح نیز افزایش می‌یابد و به دلیل اینکه تا یکی دو ماه کارخانه‌ها اجازه گران کردن مصالح را ندارند، از کیفیت مصالح ساختمانی کاسته می‌شود. با این حساب، در ابتدای اجرای طرح هدفمندی یارانه خطر افت کیفیت مصالح بسیار بالا رفت. متاسفانه از دهه 70 مسکن به عنوان یک کالای سرمایه‌ای شناخته شد و به تبع آن ساخت‌وساز هم از حالت تخصصی خارج شده و به کالایی برای سودآوری افراد تبدیل شد. بنابراین در این شرایط روابط میان ساخت‌وساز هم که از روابط بازار تاثیر می‌گیرد، توجهی به ضوابط مهندسی نمی‌کند و کیفیت ساختمآنها قربانی شرایط بازار و سودآوری می‌شود و ساختمان‌های با رنگ و لعاب ظاهری مناسب اما بی‌کیفیت و با قیمت‌های بالا به فروش می‌رسد و بهره‌برداران نیز پس از چند سال سکونت با مشکلات ناشی از بی‌توجهی به ساخت استاندارد مواجه می‌شوند. در نهایت باید گفت که هزینه‌هایی که در این زمینه و در بلند مدت از دست می‌رود، سرمایه‌های ملی است و به طور قطع آسیب‌های جانی و مالی بسیاری را در پی خواهد داشت که در این میان متضرر نهایی مالک یا خریدار ساختمان است. در ایران علاوه بر پایین بودن سطح فناوری تولید در بسیاری از کارگاه‌ها و کارخانه‌های مصالح ساختمانی، بی‌توجهی به استانداردهای ملی و شرایط محیطی نیز یکی از دلایل پایین بودن استاندارد مصالح ساختمانی است.

    اگر چه وجود تولیدات سنتی و غیرماشینی مانع از نظارت بر کیفیت مصالح می‌شود، اما اجبار برای صرف هزینه بیشتر نیز مانع اعمال استاندارد مصالح ساختمانی از سوی تولیدکنندگان این مصالح می‌شود. صرفا اعمال استانداردها، پاسخگوی عدم مهارت نبوده و باید اذعان کرد که علاوه بر کیفیت، چگونگی استفاده از مصالح ساختمانی نیز در مقاوم‌سازی ساختمآنها بسیار بااهمیت است. در این ارتباط کارشناسان معتقدند که حدود 30‌درصد از مشکلات ساخت‌وساز مربوط به مصالح نامرغوب و 70‌درصد از مشکلات به دلیل استفاده نادرست از مصالح ساختمانی است. قوانین هزینه‏‌های انجام تخلف هم که از طرف شهرداری وضع شده است، نمی‌تواند اثر بازدارندگی داشته باشد و عملا راه فراری برای افراد سودجو شده است. تا زمانی که درآمد شهرداری‏ها فقط منوط به ساخت‌وساز باشد، امکان نادیده گرفتن معایب ساختمان به واسطه جریمه حاصل می‏شود. بنابراین تا زمانی که تولید، توزیع و مصرف مصالح استاندارد ساختمانی در کشور اجباری نشود، نمی‏توان انتظار داشت با خواهش و تبلیغات رعایت اصول ایمنی در ساخت‌وساز ممکن شود.

    خطر بیخ گوش ساختمان‌های ایران‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌

    به دلیل پایین بودن کیفیت بسیاری از مصالح ساختمانی توصیه شده در کشور و عدم مطابقت آنها با ویژگی‌های استاندارد، همه‌ساله خسارت‌های بسیاری به منابع عظیم مالی کشور وارد می‌شود. با توجه به اینکه ایران از جمله کشورهای زلزله خیز است و همچنین در معرض دیگر بلایای طبیعی مثل سیل نیز قرار دارد، از این رو می‌توان با مصرف مصالح ساختمانی مرغوب، مقاومت ساختمآنها را در برابر عوامل مخرب نیز افزایش داد. بررسی‌های علمی انجام شده در موردزلزله‌های رخ داده در ایران نشان می‌دهد که بیش از 79‌درصد علل تخریب ساختمآنها در این زلزله‌ها مربوط به استفاده از مصالح غیر استاندارد بوده است، به‌گونه‌ای که تجربه تلخ زلزله در برخی نقاط کشور نشان می‌دهد عدم توجه به استفاده از مصالح ساختمانی استاندارد علاوه بر تخریب ساختمان‌ها در این زلزله‌ها مربوط به‌ استفاده از مصالح ساختمانی غیر استاندارد بوده است.

    با توجه به پارامترهایی که برای ایمنی ساختمآنها تعریف شده است و با در نظر گرفتن میزان تخلفات صورت‌گرفته در اعمال این پارامترها، ساختمآنها به سه دسته پرخطر، میان‌خطر و کم‌خطر تقسیم می‌شوند که در این‌ بین ساختمان‌هایی که تخلفات معماری بالایی از نظر ایمنی دارند، درجه یک، ساختمان‌هایی که از این حیث در حد وسط قرار می‌گیرند درجه دو و آنهایی که تخلفات معماری کمتری از نظر ایمنی نسبت به دو گروه فوق داشته باشند، درجه سه محسوب می‌شوند. بر اساس داده‌های آماری سازمان آتش‌نشانی، 38‌درصد ساختمان‌های ناایمن پایتخت، جزو ساختمان‌های درجه یک هستند که از نظر میزان تخلفات معماری صورت گرفته در ایمنی آنها پر خطر محسوب می‌شوند. 55‌درصد آنها با دامنه ایجاد خطر در حد میانه قرار می‌گیرند و تنها هفت‌درصد در قالب درجه سوم تعریف می‌شوند که در این تقسیم‌بندی کم‌خطر به حساب می‌آیند و در یک دسته‌بندی کلی بیش از 90‌درصد ساختمان‌های نا ایمن در گروه ساختمان‌های پرخطر و میان‌خطر قرار دارند که پراکندگی استقرار آنها حساسیت‌ها نسبت به ایمنی آنها را دو چندان می‌کند.

    راهکار‌های بالابردن ایمنی ساختمان‌ها

    پروژه‌های عمرانی و ساختمانی در هر کشور به عنوان یکی از زیر ساخت‌های اصلی رشد و توسعه آن کشـور مطرح است. شواهد موجود بر نقش کلیدی و محوری مهندسان مشاور در شکل گیری این‌گونه پروژه‌ها دلالت دارد. از این رو، ارتقای کیفیت خدمات مهندسان مشاور می‌تواند باعث بهبود در کیفیت و موفقیت پروژه‌های عمرانی و ساختمانی شود. با این وجود، متاسفانه درک صحیحی از ابعاد مختلف کیفیت خدمات مشاور در عرصه‌های علمی و صنعتی کشور وجود ندارد. به نظر می‌رسد، این امر به دلیل ضعف نظری و پژوهشی حاکم بر کیفیت خدمات مهندسان مشاور باشد.

    برچسب ها
    مطالب مرتبط
    مطالب مرتبط بیشتر
    رویداد ها در یک نگاه
    • نمایشگاه ساختمان
    • تجهیزات سرمایش و گرمایش
    • آشپرخانه
    • مسکن و انبوه سازی
    • همایش قوانین ساختمان
    • کنفرانس مهندسی مکانیک
    • کنفرانس پدافند غیرعامل
    • کنفرانس مهندسی راه
    • کنفرانس عمران
    آخرین بروزرسانی ۴ روز پیش
    آرشیو